आजच्या काळात शेतीत पाणी बचत करणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. शेतकऱ्यांना आधुनिक सिंचन पद्धतीचा अवलंब करता यावा यासाठी राज्य व केंद्र सरकारकडून ठिबक (Drip) व तुषार (Sprinkler) सिंचन अनुदान योजना राबविली जाते. या योजनेतून शेतकऱ्यांना सिंचन संच बसवण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते.
योजनेचा उद्देश
- पाण्याचा कार्यक्षम वापर वाढवणे
- पिकांचे उत्पादन आणि गुणवत्ता वाढविणे
- शेतीखर्च कमी करणे
- जलसंधारण आणि टिकाऊ शेती प्रोत्साहन
योजनेअंतर्गत मिळणारे लाभ
- ठिबक व तुषार सिंचन संच बसवण्यासाठी सरकारकडून अनुदान स्वरूपात मदत
- साधारणतः ४०% ते ७०% पर्यंत अनुदान (प्रदेश व घटकांनुसार बदलू शकते)
- लघु, सीमान्त, महिला व अनुसूचित जाती-जमातीतील शेतकऱ्यांना अधिक अनुदान
पात्रता (Eligibility)
- अर्जदार शेतकरी असणे आवश्यक
- शेतीची जमीन स्वतःच्या नावावर / भाडेकरारावर असावी
- आधार क्रमांक व 7/12 उतारा आवश्यक
- शेतात पाणी उपलब्धतेची सुविधा असावी
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- 7/12 व 8-अ उतारा
- बँक पासबुक प्रत
- मोबाईल क्रमांक
- पिक लागवड माहिती
- फोटो (शेत व जागेचा)
अर्ज कसा करावा? (Online Process)
- राज्याच्या कृषी विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर लॉग-इन करा
- “ठिबक / तुषार सिंचन योजना अर्ज” पर्याय निवडा
- आवश्यक माहिती भरा
- कागदपत्रे अपलोड करा
- अर्ज सबमिट करून प्रिंट काढा
- पडताळणीनंतर मंजुरी मिळाल्यास संच बसवण्यास परवानगी दिली जाते
योजनेचे फायदे
- पाण्याची ३०–४०% बचत
- खतांचे नियंत्रित वापर
- उत्पादन २०–२५% वाढ
- पिकांमध्ये रोग-किडींचे प्रमाण कमी
- शेती अधिक नफ्यात
महत्वाची सूचना
- संच अधिकृत कंपन्यांकडूनच घ्यावा
- काम सुरू करण्यापूर्वी मंजुरी आवश्यक
- खोटे कागदपत्र सादर केल्यास अर्ज बाद होऊ शकतो
निष्कर्ष
ठिबक व तुषार सिंचन अनुदान योजना शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते. पाणी बचत, कमी खर्चात जास्त उत्पादन आणि टिकाऊ शेतीसाठी ही योजना महत्त्वपूर्ण आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी ही योजना अवश्य लाभावी.