राज्य शासनाने दिव्यांग व्यक्तींच्या सामाजिक व आर्थिक सक्षमीकरणासाठी एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. दिव्यांगांच्या विवाहासाठी देण्यात येणाऱ्या अर्थसहाय्य योजनेतून थेट लग्नासाठी अडीच लाख रुपयांचा लाभ पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा केला जाणार आहे. या निर्णयामुळे दिव्यांग युवक-युवतींना विवाहासाठी मोठा आधार मिळणार आहे.
लग्नासाठी अडीच लाख मदत
दिव्यांग व्यक्तींना समाजात सन्मानाने जीवन जगता यावे आणि विवाहासाठी येणारा आर्थिक अडथळा दूर व्हावा, यासाठी ही योजना राबवली जात आहे. योजनेअंतर्गत विवाह झाल्यानंतर लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात अनुदानाची रक्कम थेट जमा केली जाते.
खात्यात जमा होणार रक्कम
या योजनेतून मिळणाऱ्या एकूण अनुदानापैकी ७० टक्के रक्कम मुदत ठेवीत (FD) ठेवण्यात येणार असून उर्वरित ३० टक्के रक्कम थेट वापरासाठी उपलब्ध राहणार आहे. भविष्यात आर्थिक सुरक्षितता राहावी, हा यामागील उद्देश आहे.
किमान 40 टक्के दिव्यांगत्व आवश्यक
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराकडे किमान ४० टक्के दिव्यांगत्वाचे वैद्यकीय प्रमाणपत्र असणे अनिवार्य आहे. तसेच विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र, उत्पन्नाचा दाखला, आधार कार्ड, बँक खाते तपशील अशा कागदपत्रांची पूर्तता करावी लागते.
‘इंटलेक्चुअल’ दिव्यांगांनाही लाभ
या योजनेचा लाभ बौद्धिक (Intellectual) दिव्यांग व्यक्तींनाही देण्यात येतो. जर अशा दिव्यांग व्यक्तीचा विवाह सामान्य व्यक्तीसोबत झाला, तर शासनाकडून ₹1.25 लाखांपर्यंत अनुदान दिले जाते.
अर्ज कुठे करायचा?
या योजनेसाठी अर्ज समाज कल्याण विभागाच्या कार्यालयात किंवा अधिकृत पोर्टलवरून करता येतो. सर्व कागदपत्रांची पडताळणी झाल्यानंतरच अनुदान मंजूर केले जाते.
निष्कर्ष
दिव्यांग व्यक्तींच्या जीवनात स्थैर्य आणि सन्मान निर्माण करण्यासाठी ही योजना अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे. विवाहासारख्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर शासनाकडून मिळणारा आर्थिक आधार अनेक कुटुंबांसाठी दिलासादायक ठरेल.