प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना (Pradhan Mantri Krushi Sinchan Yojana – PMKSY) ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची योजना असून, “प्रति थेंब अधिक पीक” (Per Drop More Crop) हे या योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. शेतकऱ्यांना कमी पाण्यात जास्त उत्पादन घेता यावे, यासाठी ठिबक, तुषार, पाईपद्वारे सिंचन अशा आधुनिक सिंचन पद्धतींना प्रोत्साहन दिले जाते.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- प्रत्येक शेतापर्यंत सिंचनाची सुविधा पोहोचवणे
- पाण्याचा कार्यक्षम वापर करणे
- सिंचन खर्च कमी करून उत्पादन वाढवणे
- पावसावर अवलंबित्व कमी करणे
- शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजनेअंतर्गत घटक
- हर खेत को पानी – सिंचन सुविधा वाढवणे
- Per Drop More Crop – ठिबक व तुषार सिंचन
- जलसंधारण व जलव्यवस्थापन
- पाणी साठवण व पुनर्भरण प्रकल्प
कोणते शेतकरी पात्र आहेत?
- भारतातील कोणताही पात्र शेतकरी
- स्वतःच्या नावावर शेती असलेले शेतकरी
- भाडेपट्टीवर शेती करणारे (राज्य नियमांनुसार)
- अल्पभूधारक व मध्यम भूधारक शेतकरी
मिळणारे अनुदान (राज्यानुसार बदलू शकते)
- ठिबक सिंचन: 45% ते 55% पर्यंत अनुदान
- तुषार सिंचन: 40% ते 50% पर्यंत अनुदान
- अनुसूचित जाती/जमाती शेतकऱ्यांना जास्त अनुदान
अचूक टक्केवारी राज्य शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांवर अवलंबून असते.
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना अर्ज कसा करावा?
ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया
- राज्याच्या कृषी विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर भेट द्या
- PMKSY / Micro Irrigation Scheme निवडा
- नवीन नोंदणी (Farmer Registration) करा
- वैयक्तिक व शेतीविषयक माहिती भरा
- आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
- अर्ज सबमिट करा
- अर्जाची पावती (Acknowledgement) जतन करा
लागणारी कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- 7/12 उतारा किंवा जमीन नोंद
- बँक पासबुक
- मोबाईल नंबर
- पासपोर्ट साईज फोटो
- जातीचा दाखला (लागू असल्यास)
अर्ज मंजुरीनंतर प्रक्रिया
- कृषी अधिकारी शेताची पाहणी करतात
- सिंचन यंत्रणा बसवण्यास परवानगी
- काम पूर्ण झाल्यानंतर तपासणी
- थेट बँक खात्यात अनुदान जमा
योजनेचे फायदे
- पाण्याची बचत
- उत्पादनात वाढ
- मजुरी खर्चात घट
- दुष्काळी भागातही शेती शक्य
- आधुनिक शेतीकडे वाटचाल
महत्त्वाची सूचना
- दलालांपासून सावध रहा
- अधिकृत पोर्टलवरूनच अर्ज करा
- कोणतीही आगाऊ फी देऊ नका
निष्कर्ष
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना ही शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर योजना असून, आधुनिक सिंचन पद्धती स्वीकारून कमी पाण्यात अधिक उत्पन्न मिळवण्याची सुवर्णसंधी आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी वेळेत अर्ज करून योजनेचा लाभ घ्यावा.