देशातील लहान व अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना वृद्धापकाळात आर्थिक आधार मिळावा यासाठी केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री कृषी मानधन योजना (PM-KMY) सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना वयाच्या 60 वर्षांनंतर दरमहा ₹3000 पेन्शन मिळते.
प्रधानमंत्री कृषी मानधन योजना म्हणजे काय?
ही एक स्वेच्छिक व योगदानाधारित पेन्शन योजना आहे. शेतकरी व केंद्र सरकार दोघेही समान रक्कम जमा करतात. वयाच्या 60 वर्षांनंतर शेतकऱ्याला निश्चित पेन्शन दिली जाते.
योजनेचे मुख्य फायदे
- वयाच्या 60 वर्षांनंतर ₹3000 मासिक पेन्शन
- केंद्र सरकारकडून समान योगदान
- वृद्धापकाळात आर्थिक सुरक्षितता
- शेतकरी कुटुंबाला आधार
- थेट बँक खात्यात पेन्शन जमा
पात्रता अटी
प्रधानमंत्री कृषी मानधन योजनेसाठी खालील अटी आवश्यक आहेत:
- शेतकरी लहान किंवा अल्पभूधारक असावा
- वय 18 ते 40 वर्षे दरम्यान
- स्वतःच्या नावावर शेती जमीन असणे आवश्यक
- EPFO, ESIC, NPS किंवा अन्य सरकारी पेन्शन योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा
- आयकरदाता नसावा
मासिक योगदान किती करावे लागते?
शेतकऱ्याच्या वयानुसार मासिक हप्ता ठरतो:
| वय | शेतकरी योगदान | सरकार योगदान |
|---|---|---|
| 18 वर्षे | ₹55 | ₹55 |
| 30 वर्षे | ₹100 | ₹100 |
| 40 वर्षे | ₹200 | ₹200 |
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- 7/12 उतारा किंवा जमीन कागदपत्र
- बँक पासबुक
- मोबाईल नंबर
- वयाचा पुरावा
अर्ज कसा करावा? (स्टेप बाय स्टेप)
CSC केंद्राद्वारे अर्ज
- जवळच्या Common Service Center (CSC) ला भेट द्या
- सर्व कागदपत्रे द्या
- ऑपरेटर अर्ज भरून देईल
- नोंदणी पूर्ण झाल्यावर पावती मिळते
ऑनलाईन पद्धत
- अधिकृत पोर्टलवर भेट द्या
- आधार व मोबाईल OTP द्वारे नोंदणी
- बँक तपशील व योगदान निश्चित करा
पेन्शन कधी मिळते?
- शेतकऱ्याचे वय 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर
- दरमहा ₹3000 थेट बँक खात्यात जमा होते
मृत्यू झाल्यास काय होते?
- शेतकऱ्याचा मृत्यू झाल्यास पत्नीला 50% पेन्शन
- दोघांचा मृत्यू झाल्यास जमा रक्कम परत दिली जाते
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. ही योजना बंद झाली आहे का?
नाही, योजना सध्या कार्यरत आहे.
2. महिला शेतकरी अर्ज करू शकतात का?
होय, सर्व पात्र महिला शेतकरी अर्ज करू शकतात.
3. योगदान बंद करता येते का?
होय, पण त्याचा परिणाम पेन्शनवर होतो.
निष्कर्ष
प्रधानमंत्री कृषी मानधन योजना ही शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आणि सुरक्षित पेन्शन योजना आहे. अल्प योगदानात भविष्यासाठी आर्थिक स्थैर्य मिळवायचे असल्यास प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याने या योजनेचा लाभ घ्यावा.