बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या मजुरांसाठी महाराष्ट्र सरकारने विविध कल्याणकारी योजना सुरू केल्या आहेत. बांधकाम कामगार योजना नोंदणी केल्यास सरकारकडून आर्थिक मदत, अपघात विमा, शैक्षणिक सहाय्य, मातृसुविधा, वैद्यकीय मदत अशा अनेक लाभांचा फायदा मिळतो. या लेखात आपण बांधकाम कामगार योजना ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा? पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि संपूर्ण प्रक्रिया सोप्या भाषेत पाहणार आहोत.
बांधकाम कामगार योजना म्हणजे काय?
महाराष्ट्र बिल्डिंग अँड अदर कंस्ट्रक्शन वर्कर्स वेल्फेअर बोर्ड (BOCW Board) यांच्या माध्यमातून बांधकाम क्षेत्रातील कामगारांना आर्थिक सहाय्य आणि सामाजिक सुरक्षा देण्यासाठी ही योजना सुरू केली आहे.
यामध्ये खालील प्रकारच्या योजना उपलब्ध आहेत:
- अपघात विमा
- निवृत्ती वेतन योजना
- प्रसूती सहाय्य
- शैक्षणिक सहाय्य
- वैद्यकीय उपचार मदत
- मृत्यू सहाय्य
- बांधकाम कामगार नोंदणी लाभ
ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी पात्रता
बांधकाम कामगार नोंदणीसाठी खालील पात्रता आवश्यक:
- अर्जदाराचा वय १८ ते ६० वर्षे असावा
- अर्जदाराने मागील १२ महिन्यांत किमान ९० दिवस बांधकाम काम केलेले असावे
- महाराष्ट्रातील रहिवासी असणे आवश्यक
- अर्जदार बांधकाम किंवा इतर संबंधित कामात (मजूर, राजमिस्त्री, पेंटर, प्लंबर, वेल्डर, लिफ्टिंग कामगार इ.) कार्यरत असावा
ऑनलाईन अर्जासाठी लागणारी कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- रहिवासी प्रमाणपत्र
- पासपोर्ट आकार फोटो
- मोबाइल नंबर
- बँक पासबुक / खाते तपशील
- कामाचे पुरावे (वेतन पावती / प्रमाणपत्र / ठेकेदाराचे प्रमाणपत्र)
- 90 दिवस काम केल्याचा दाखला
बांधकाम कामगार योजना ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा?
1: अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या
BOCW बोर्डाची अधिकृत वेबसाइट उघडा:
Maharashtra BOCW Welfare Board Portal
2: नोंदणी (Registration) करा
- “Worker Registration” किंवा “नवीन नोंदणी” वर क्लिक करा
- मोबाइल OTP द्वारे तुमचे खाते तयार करा
3: वैयक्तिक माहिती भरा
- नाव, पत्ता, जन्मतारीख
- आधार क्रमांक
- फोटो अपलोड करा
4: बांधकाम कामाचे तपशील भरा
- कामाचे प्रकार
- ठेकेदार/कंपनीचे नाव
- 90 दिवस कामाचा पुरावा
5: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
6: नोंदणी शुल्क भरा
- ऑनलाइन पेमेंटद्वारे शुल्क भरावे (₹25–₹100 पर्यंत)
7: अर्ज सबमिट करा
- सबमिट केल्यानंतर अर्जाची रिसीट डाउनलोड करा
- 15–30 दिवसांत तुमची नोंदणी मंजूर होते
बांधकाम कामगारांना मिळणारे प्रमुख लाभ
| योजना | लाभ |
|---|---|
| अपघात विमा | ₹2 लाखांपर्यंत मदत |
| प्रसूती सहाय्य | ₹20,000 पर्यंत |
| शैक्षणिक सहाय्य | ₹40,000 पर्यंत |
| विवाह सहाय्य | ₹25,000 |
| निवृत्ती लाभ | कायमस्वरूपी पेन्शन |
| वैद्यकीय मदत | ₹1 लाखांपर्यंत |
अर्जाची स्थिती कशी तपासावी?
- वेबसाईटवर “Application Status / अर्ज स्थिती**” वर क्लिक करा
- तुमचा नोंदणी क्रमांक किंवा मोबाइल नंबर टाका
- स्टेटस स्क्रीनवर दिसेल
महत्त्वाच्या सूचना
- वर्षातून एकदा नोंदणी नूतनीकरण करणे आवश्यक
- चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो
- कामगार ओळखपत्र (ID Card) डाउनलोड करून ठेवावे